Nifas (Lohusalık Kanaması)

 

Dört Mezhebe Göre Nifas (Lohusalık Kanaması)

Nifas, sözlükte "doğum" anlamına gelen nefs kökünden türemiştir. Fıkıh terimi olarak ise, kadının doğumdan sonra rahimden gelen kana verilen isimdir. Bu kanama, doğumun hemen akabinde başlar veya doğumdan bir-iki gün önce başlayan ve doğumla devam eden kanamadır.

1. Nifasın Tarifi ve Hükmü

Tüm mezhepler, nifas kanının hükmen hayız kanı gibi necis (kirli) olduğu ve bu durumdaki kadının hükmen cünüp olduğu konusunda hemfikirdir.

Mezhep	Nifasın Başlangıcı	Şartları
Hanefi	Doğumdan hemen sonra gelen veya doğumla birlikte gelen kan.	Canlı veya cansız, şekli belirginleşmiş bir uzuv (parmak, tırnak gibi) düşmelidir. Kanama, ikiz doğumda ilk çocuğun doğumundan itibaren sayılır.
Maliki	Doğumun ardından hemen gelen ve rahimden kaynaklanan kan.	Tıpkı hayızda olduğu gibi, bu kanın hastalıktan kaynaklanmaması ve belli bir renkte olması gerekir.
Şafii	Çocuk ayrıldıktan sonra rahimden çıkan kan.	Düşen ceninin, şekli belirmeyecek kadar küçük olsa bile, rahimden tamamen ayrılması şarttır.
Hanbeli	Doğumdan hemen sonra çıkan kan.	Canlı veya ölü, ceninin düşmesi veya uzuvları belli olan bir embriyonun (fetüs) düşmesiyle başlar.

2. Nifasın Süresi (En Az ve En Çok)

Mezhepler, nifasın minimum (en az) ve maksimum (en çok) süresinde farklı görüşlere sahiptir.

Mezhep	En Az Süre (Minimum)	En Çok Süre (Maksimum)	Süre Aşılırsa Hüküm
Hanefi	Belirlenmemiştir (Bir an bile olabilir).	40 gün	40 günden sonra devam eden kan istihaza (özür) kanı sayılır.
Maliki	Belirlenmemiştir (Bir an bile olabilir).	60 gün	60 günden sonra devam eden kan istihaza sayılır.
Şafii	Belirlenmemiştir (Bir an bile olabilir).	60 gün	60 günden sonra devam eden kan istihaza sayılır.
Hanbeli	Belirlenmemiştir (Bir an bile olabilir).	40 gün	40 günden sonra devam eden kan istihaza sayılır.

Önemli Not: Nifas kanamasının süresi dolmadan biterse, kadın gusül alarak temizlenmiş sayılır ve ibadetlerine başlar. Kanama tekrar başlarsa, maksimum süre dolana kadar yine nifas hükümleri geçerli olur.

3. Nifas Durumunda Yapılması Haram Olan Şeyler

Nifas (lohusalık) döneminde olan kadın, tıpkı hayız dönemindeki kadın gibi hükmen cünüp sayılır. Bu durumdayken dört mezhebin ittifakıyla kadının yapması kesin olarak haram (yasak) olan şeyler şunlardır:

1. Namaz Kılmak: Farz, vacip, sünnet ve nafile bütün namazlar haramdır. (Kılmadığı namazları kaza etmez.)

2. Oruç Tutmak: Farz ve nafile oruçlar haramdır. (Tutamadığı farz oruçları temizlendikten sonra kaza eder.)

3. Kâbe'yi Tavaf Etmek: Hac veya umre tavafı dahil, bütün tavaflar haramdır.

4. Kur'an-ı Kerim'e Dokunmak: Mushaf'a (Kur'an cildine) dokunmak haramdır (cüz, tefsir, meal gibi eserlere dokunma konusunda mezhepler arasında farklılıklar olsa da Kur'an'ın kendisine dokunmak haramdır).

5. Kur'an-ı Kerim Okumak: Ezberden dahi olsa Kur'an ayetlerini tilavet (okumak) haramdır. (Ancak zikir, dua, tesbih veya ders/öğretme niyetiyle kısa sureleri okumak bazı mezheplerde caiz görülmüştür.)

6. Camiye Girmek: Camilerin içine girip oturmak haramdır.

7. Cinsel İlişki: Kadının eşiyle cinsel ilişkide bulunması, bu süre zarfında kesin olarak haramdır. (Hanefîler ve Hanbelîler, göbekle diz arası istimna dışında helaldir derken, Şafiîler ve Malikîler sadece dokunma gibi yakınlaşmaları caiz görmüştür.)

4. Hayız (Ay Başı) ile Nifas (Lohusalık) Arasındaki Farklar

Özellik	Hayız (Aybaşı)	Nifas (Lohusalık)
Tanım	Ergenlik çağına ulaşmış kadının belli aralıklarla rahminden gelen kan.	Doğumdan sonra rahimden gelen kan.
En Az Süre	Genellikle 3 gün (Hanefi) veya 1 gün (diğerleri).	Mezheplerin çoğunda belirli bir alt sınırı yoktur (bir an bile olabilir).
En Çok Süre	Genellikle 10 gün (Hanefi) veya 15 gün (diğerleri).	40 veya 60 gün (Mezheplere göre değişir).
Sebep	Sağlıklı ve adet görme yaşına gelmiş olmanın doğal sonucu.	Doğum (Canlı veya cansız bir cenin düşürme).
Hüküm Farkı	Yoktur. Her iki durumda da ibadetler aynı şekilde yasaklanır.	Yoktur. Hüküm bakımından ikisi de kadını "hükmen cünüp" yapar.

Bu konular, bir kadının dini hayatını düzenleyen temel fıkhi hükümlerdir ve temizlik kurallarına riayet etmek, ibadetlerin geçerliliği için kritik öneme sahiptir.