Namaz ibadetini sona erdiren, kulun manevi huzurdan tekrar dünya hayatına ve diğer müminlere döndüğü o mübarek ana "Selam" denir. Selam, namazın mührü ve bitişidir. Dört mezhebin yaklaşımlarıyla selamın fıkhını inceleyelim.

---

Namazın Mührü: Selam Fıkhı

1. Selam Vermenin Hükmü

Namazın sonunda selam vermenin hükmü konusunda mezhepler iki ana gruba ayrılır:

* Hanefî Mezhebi: Namazdan selamla çıkmak vaciptir. Kişi kendi isteğiyle namaz dışı bir fiil yaparak (mesela konuşarak veya ayağa kalkarak) namazı bitirse, namazı borç olarak ödenmiş olur ancak vacip terk edildiği için günah işlemiş sayılır ve namazın iadesi gerekir.

* Cumhur (Şâfiî, Mâlikî, Hanbelî): Namazın sonunda (en azından sağa) selam vermek namazın bir rükün (farz) parçasıdır. Selam verilmeden namazdan çıkılırsa namaz batıl olur, hiç kılınmamış sayılır.

---

2. Selamın Sözleri (Lafzı)

Selamın en kâmil hali Efendimiz’den (s.a.v.) rivayet edilen şu lafızdır:

"Esselâmü aleyküm ve rahmetullâh" (Allah’ın selamı ve rahmeti üzerinize olsun)

* Asgari Sınır: Hanefîlerde: Sadece "Esselâm" kelimesini söylemekle namazdan çıkılmış sayılır (ancak tamamlamak vaciptir).

- Şâfiîlerde: En az "Esselâmü aleyküm" demek farzdır. "Ve rahmetullâh" kısmı sünnettir.

- Hanbelîlerde: Farz namazlarda her iki tarafa da tam selam vermek farz kabul edilir.

---

3. Selamın Şekli ve Uygulanması

Selam, belirli bir tertip ve nezaketle uygulanır:

* Yön: Önce sağa, sonra sola selam verilir. Baş, arkadaki kişinin yanağın beyazlığını göreceği kadar çevrilir.

* Bakış: Selam verirken bakışlar omuz başlarına doğru yöneltilir.

* Niyet: Selam verirken kişi sadece bir söz söylemiş olmaz.

    - Sağa selam verirken sağındaki meleklere ve müminlere,
    - Sola selam verirken solundaki meleklere ve müminlere selam vermeyi niyet etmelidir.
* İmam ve Cemaat: İmam, cemaate duyuracak kadar sesli; cemaat ise kendi işiteceği kadar sessiz selam verir.

---

4. Selamın Sonucu (Hukuki Etkisi)

Selam verildiği anda namazın üzerindeki "yasaklar" kalkar ve kişi "ibadet halinden" "dünya haline" geçer. Fıkıhta buna "Tahlil" (helal kılma) denir.

* Namazın Bitmesi: Selamın ilk "Elif" veya "Sin" harfiyle birlikte namaz sona ermiş kabul edilir.

* Konuşma ve Hareket: Selamdan sonra konuşmak, yürümek, bir şeyler yemek veya içmek artık namazı bozmaz; çünkü namaz bitmiştir.

* Abdestin Bozulması: Eğer selamın tamamı bittikten sonra abdest bozulursa namaz geçerlidir. Ancak selam verilirken (selamın yarısında) abdest bozulursa namaz geçersiz olur.

---

Selamdan Sonraki Huzur

Selam, aslında bir duadır. Namazını bitiren mümin, sağındaki ve solundaki tüm varlıklara esenlik dileyerek hayata döner. Selamdan hemen sonra üç defa "Estağfirullah" demek ve ardından "Allahümme ente’s-selâmü ve minke’s-selâm..." zikrini okumak Efendimiz’in hiç terk etmediği güzel bir sünnettir.