İslam fıkhında namazın en temel rükünlerinden biri olan Kıraat, kulun Rabbiyle mülaki olduğu o eşsiz anda O'nun kelamını terennüm etmesidir. Dört mezhebin (Hanefî, Şâfiî, Mâlikî, Hanbelî) usul ve esaslarına göre kıraat konusunu tüm detaylarıyla aşağıda bulabilirsiniz.

Namazın Kelamı: Kıraat Fıkhı

1. Kıraat Nedir? Hükmü ve Delili

Kıraat, namazda Kur'an-ı Kerim'den bir miktar okumaktır.

* Hükmü: Namazın bir rüknü (farzı) olup, kıraatsiz namaz geçerli değildir.

* Delili: Kur'an-ı Kerim'deki "Kur’an’dan kolayınıza geleni okuyun" (Müzzemmil, 20) ayeti ve Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) "Kıraatsiz namaz olmaz" hadis-i şerifidir.

2. Namaz Türlerine Göre Kıraat Uygulaması

Kıraatin hangi rekatlarda farz olduğu mezhepler arasında farklılık gösterir:

* Farz Namazlarda: * Hanefî: Sadece ilk iki rekatta okumak farz, son iki rekatta okumak (Fatiha) sünnettir.

- Şâfiî, Mâlikî, Hanbelî: Farz namazların her rekatında (ilk iki ve son iki) okumak farzdır.
* Vitir ve Nafile Namazlarda: * İttifak: Tüm rekatlarda kıraat yapmak farzdır.

3. Namaz Kılanın Konumuna Göre Kıraat

Namazı kimin kıldığına bağlı olarak kıraatin sorumluluğu değişir:

Durum	Uygulama Şekli
Münferit (Yalnız Kılan)	Fatiha ve zamm-ı sureyi bizzat kendisi okur.
İmam	Cemaat adına kıraat görevini üstlenir. Sesli namazlarda sesli, sessiz namazlarda sessiz okur.
Muktedi (İmama Uyan)	Hanefî: Hiçbir şey okumaz, imamı dinler. Şâfiî: İmamın arkasında Fatiha'yı her rekatta okumak farzdır. Mâlikî/Hanbelî: Sessiz namazda okur, sesli namazda sadece dinler.

4. Kıraatin Miktarı ve Dili

* Asgari Miktar: Hanefîlerde en az üç kısa ayet veya bu uzunlukta bir uzun ayet (Müdehammetan gibi) okumak rükün için yeterlidir. Cumhurda ise Fatiha'nın tamamı şarttır.

* Dil: Kıraat mutlaka Arapça olmalıdır. Arapça okumaktan aciz olanlar öğrenene kadar tesbihle ikame ederler ancak tercüme ile namaz caiz değildir.

5. Vakitlere Göre Kıraat Türleri (Sünnete Uygun Miktar)

Peygamberimiz (s.a.v.) vakitlere göre Kur'an'ın "Mufassal" (Hucurat suresinden sonrasına verilen isim) bölümlerinden okurdu:

1. Tıvâl-i Mufassal (Uzun): Sabah ve Öğle namazlarında (Hucurat-Burûç arası).

2. Evsât-ı Mufassal (Orta): İkindi ve Yatsı namazlarında (Burûç-Beyyine arası).

3. Kısâr-ı Mufassal (Kısa): Akşam namazında (Beyyine-Nâs arası).

6. Özel Kıraat Bileşenleri ve Hükümleri

Tevcih (Başlangıç Duaları)

Namazın başında Sübhâneke veya Şâfiîlerdeki "Veccehtü vechiye..." duasını okumak sünnettir.

Tesmiye (Besmele)

Şâfiî: Fatiha'nın ilk ayetidir, okunması farzdır.
Hanefî: Her rekatın başında Fatiha'dan önce Besmele çekmek sünnettir.

Fatiha Okumak

Hanefî: Namazın vacibidir (Unutulursa sehiv secdesi gerekir).
Cumhur: Namazın rüknüdür (Okunmazsa namaz batıl olur).

Zamm-ı Sûre

Fatiha'dan sonra Kur'an okumak Hanefîlerde vacip, diğerlerinde sünnettir. Sadece ilk iki rekatta uygulanır.

Tahiyyat Okumak

Ka’de-i Ûlâ (İlk Oturuş): Teşehhüd miktarını okumak Hanefîlerde vacip, Şâfiîlerde sünnettir.
Ka’de-i Ahîre (Son Oturuş): Okumak Hanefî ve Hanbelîlerde vacip, Şâfiî ve Mâlikîlerde farzdır.

Salavat Okumak

Son oturuşta "Salli ve Barik" dualarını okumak Şâfiî ve Hanbelîlerde namazın rüknü (farz), Hanefî ve Mâlikîlerde sünnettir.

Önemli Not: Kıraat esnasında manayı bozacak kadar ağır hatalar yapmak (Zelletü'l-Kârî), namazı bozan hallerden biri kabul edilir. Bu nedenle Kur'an'ı tecvid kurallarına ve harf mahreçlerine uygun okumaya gayret etmek her mümin için temel bir görevdir.

KADİRİ YOLU