ER-RAHMÂN (جل جلاله)

Manası: Dünyada ayrım yapmaksızın bütün mahlukata rızık veren, şefkat gösteren, her şeyi rahmetiyle kuşatan demektir. Rahman ismi, Allah’ın zâtına mahsustur; yani bu isim Allah’tan başkası için (isim olarak) kullanılamaz.

---

Kur’an-ı Kerim’de er-Rahmân Tecellisi

Kur'an-ı Kerim’de bu isim 57 yerde geçer ve Allah’ın "merhametinin büyüklüğünü" ilan eder.

* "Rahmetim herşeyi kuşatmıştır." (A’râf Suresi, 156)
Bu ayet, günahkar-mümin, canlı-cansız ayrımı yapmaksızın her varlığın bir "rahmet denizi" içinde yüzdüğünü gösterir.

* "De ki: İster Allah deyin, ister Rahmân deyin. Hangisini derseniz deyin, en güzel isimler O’nundur." (İsrâ Suresi, 110)

* "O Rahman ki Kur’an’ı öğretti, insanı yarattı, ona beyanı (kendini ifade etmeyi) öğretti." (Rahmân Suresi, 1-4)
Rahman isminin ilk tecellisi "öğretmek" ve "var etmektir".

---

Hadis-i Şeriflerde er-Rahmân’ın Genişliği

Peygamber Efendimiz (sav), Rahman isminin derinliğini bize şu çarpıcı örneklerle anlatmıştır:

* Rahmetin 100 Parçası: "Allah rahmetini yüz parçaya böldü. Bunun doksan dokuzunu kendi katında tuttu, bir parçasını ise yeryüzüne indirdi. İşte mahlukatın birbirine acıması, bir hayvanın (yavrusunu çiğnemesin diye) ayağını kaldırması bu bir parçalık rahmetin eseridir." (Müslim)

* Annelerden Daha Merhametli: Savaş sonrası bir annenin yavrusuna sarılmasını gören Efendimiz (sav) yanındakilere; "Bu kadının çocuğunu ateşe atacağına ihtimal verir misiniz? İşte Allah, kullarına bu kadının yavrusuna olan merhametinden çok daha merhametlidir" buyurmuştur.

---

Büyüklerin Sözleri ve Hikmetli Bakışlar

İslam alimleri ve arifler, Rahman ismini insanın "hayret" makamı olarak görmüşlerdir:

* İmam Gazali: "Rahman ismi, Allah’ın öyle bir ihsanıdır ki, O henüz biz istemeden bize ihtiyacımızı verir. Gözü, kulağı, havayı ve suyu biz talep etmeden Rahman sıfatıyla halk etmiştir."

* Mevlana Celaleddin Rumi: "Ümitsizlik köyüne gitme, ümitler var. Karanlığa doğru yürüme, güneşler var. Can konağında seni Rahman karşılayacaksa, fani dertlerin ne ehemmiyeti kalır?"

* Abdülkadir Geylani: "Allah’ın rahmetinden ümidini kesen, kendi günahını Allah’ın Rahman sıfatından büyük görmüş olur ki bu en büyük cehalettir."

---

Er-Rahmân Esmasının Ebced Değeri ve Zikri

- Ebced Değeri: 298

- Zikir Günü: Pazar (Bazı kaynaklarda Cuma olarak da geçer, ancak güneş saatiyle uyumu bakımından Pazar öne çıkar.)

- Zikir Saati: Güneş (Sabah güneş doğarken ve ikindi namazı sonrası.)

- Zikir Şekli: "Ya Rahmân"

Sırları ve Faziletleri: Rahman Esması

1. Gönül Yumuşaklığı: Her gün 298 defa "Ya Rahmân" zikrine devam edenin kalbinde katılık gider, yerine şefkat ve merhamet gelir.

2. Dünya ve Ahiret Nimetleri: Bu ismi çokça zikreden kişinin rızkı genişler, insanlar arasında sevgi ve saygı görür.

3. Unutkanlık İçin: Bazı havas alimleri, her namazdan sonra 100 defa "Ya Rahmân" diyenin unutkanlıktan ve gafletten kurtulacağını belirtmişlerdir.

---

Bir Düşünce Penceresi: Rahman ve İnsan

Rahman ismi, bize sadece "Allah merhametlidir" demez; aynı zamanda "Sen de merhametli ol" der. Hadis-i Şerif'te buyurulduğu üzere: "Merhamet edenlere Rahman olan Allah merhamet eder. Siz yeryüzündekilere merhamet edin ki gökteki de size merhamet etsin."

Bir mümin, Rahman isminden nasibini; düşkünlere yardım ederek, hayvanları koruyarak ve kimseyi hor görmeyerek alır.