Regaib, Mirac, Berat Ve Kadir Gecesi Namazları
Giriş
İslâm'da bazı zamanlar, taşıdıkları fazilet sebebiyle diğer vakitlerden daha değerli kabul edilmiştir. Ramazan ayı, Kadir Gecesi ve bazı mübarek geceler bunlar arasındadır.
Bu gecelerde ibadet etmek, Allah'ı zikretmek, Kur'ân okumak, dua etmek, istiğfar etmek ve nafile namaz kılmak güzel amellerdendir. Ancak burada önemli bir ölçü vardır:
Bir gecenin faziletli olması, o geceye mahsus belirli bir namazın mutlaka sünnet olduğu anlamına gelmez.
Bu sebeple bu gecelerde kılınan namazları iki ayrı başlık altında değerlendirmek gerekir:
1. Sünnet veya sahih rivayetlerle teşvik edilmiş gece ibadetleri,
2. Belirli rekât, belirli sûre ve belirli dualarla bu gecelere mahsus olduğu söylenen namazlar.
Şimdi bu dört geceyi ayrı ayrı ele alalım.
1. Regaib Gecesi Namazı
Regaib Gecesi Nedir?
Receb ayının ilk cuma gecesine Regaib Gecesi denir. "Regaib", rağbet edilen, kendisine yönelinen, bol ihsan ve lütuf anlamlarını taşır. Bu gecede Allah'ın rahmetine, mağfiretine ve lütfuna yönelmek; dua, zikir, istiğfar ve nafile ibadetlerle geceyi değerlendirmek mümkündür.
Regaib Gecesine Mahsus Namaz Var mıdır?
Halk arasında Regaib gecesinde belirli sayıda rekât kılınan ve özel sûrelerin okunmasını öngören Regaib namazı meşhur olmuştur. Ancak hadis âlimlerinin değerlendirmelerine göre, bu namazın Hz. Peygamber'e (s.a.v.) ait sahih bir sünnet olduğuna dair güvenilir bir delil bulunmamaktadır.
Bu sebeple: Regaib gecesine mahsus belirli rekâtlı bir namazı "Hz. Peygamberin sünnetidir" şeklinde göstermek doğru değildir. Regaib gecesinde toplanıp cemaatle namaz kılmak bid’attir. Sahabe, tabiun ve müctehid imamlardan böyle bir namaz nakledilmemiştir. H. 400 tarihlerinden sonra icat edilmiştir ibnül Hayy adında birisi tarafından icat edilmiştir Bu adamın sesi güzeldi bu iki namazı kılmaya Başlayınca ona büyük bir Cemaatte uydu Böylece bu namazlar bir sünnet gibi yayıldı.
Fakat kişi bu gece: İki veya daha fazla rekât nafile namaz, Teheccüd, Kaza namazı, Kur'ân tilaveti, Salavat, Zikir, İstiğfar, Dua ile geceyi ihya edebilir. Burada önemli olan, mutlak nafile ibadet ile geceye mahsus olduğu iddia edilen özel namazı birbirine karıştırmamaktır.
2. Mirac Gecesi Namazı
Mirac Gecesi Nedir?
Mirac, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Allah'ın izniyle Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksâ'ya götürülmesi ve oradan semalara yükseltilmesi hadisesidir. Kur'ân-ı Kerîm'de bu olayın İsra kısmı şöyle bildirilir: "Kulunu bir gece Mescid-i Haram'dan, çevresini bereketlendirdiğimiz Mescid-i Aksâ'ya götüren Allah, her türlü noksanlıktan münezzehtir." (İsrâ, 17/1)
Bu büyük hadise, mümin için Allah'ın kudretini, Hz. Peygamber'in makamını ve namazın önemini hatırlatan büyük bir ibret vesilesidir.
Mirac Gecesine Mahsus Namaz
Mirac gecesine özel olarak belirlenmiş; Şu kadar rekât, Şu sûrelerin okunması, Şu kadar tesbih yapılması şeklindeki namazların Hz. Peygamber'in sahih sünneti olduğuna dair güvenilir bir delil bulunmamaktadır. Dolayısıyla "Mirac gecesi özel namazı" adıyla belirli bir ibadeti sünnet kabul etmek doğru değildir. Fakat bu geceyi nafile namazla geçirmek caiz ve güzeldir.
Mahmud Sami Ramazanoğlu (K.s) tavsiye ettiği bir on iki rekat namaz vardır. Her rekatında, fatiha ve zammı sure okuyarak iki rekatte bir selam verilir, sonra yüz defa “Subhanallahi vel hamdu lillahi vela ilahe illallahu ekber” demeli, bundan sonra yüz defa istiğfar ederek yüz defa da salatu selam okunmalıdır demektedir.
Kişi: Nafile namaz + Kur'ân + zikir + salavat + dua + istiğfar şeklinde geceyi değerlendirebilir.
3. Berat Gecesi Namazı
Berat Gecesi Nedir?
Şaban ayının on beşinci gecesi Berat Gecesi olarak bilinir. "Berat"; kurtuluş, temize çıkma, yükümlülükten kurtulma ve bağışlanma gibi anlamlara gelir. Bu gecenin fazileti hakkında çeşitli hadis rivayetleri bulunmaktadır. Hadislerin sıhhat dereceleri konusunda âlimler arasında farklı değerlendirmeler vardır. Bu sebeple Berat gecesi hakkında ihtiyatlı bir dil kullanmak gerekir.
Berat Gecesine Mahsus Namaz
Berat gecesinde halk arasında: 100 rekât, 14 rekât, 12 rekât, Belirli sûrelerin belirli sayılarda okunması gibi çeşitli namaz şekilleri anlatılmıştır.
Özellikle 100 rekâtlık Berat namazı hakkında rivayet edilen hadislerin uydurma olduğu yönünde güçlü hadis âlimi değerlendirmeleri bulunmaktadır. Hatta İbnu’l-Cevzi’ye göre bunlar uydurmadır. Kılanlar bu namazı Salatul-Hayr olarak bilirler. Bu namazı yüz rekat olarak kılarlar. İki rekatta bir selam verirler ve her rekatında bir fatiha’dan sonra on ihlas suresi okurlar.
Bu nedenle: 100 rekâtlık özel bir Berat namazını sünnet olarak kabul etmek doğru değildir. Fakat bu, Berat gecesinde namaz kılınmayacağı anlamına gelmez. Kişi bu gece: İki rekât veya daha fazla nafile namaz, Teheccüd, Kaza namazı, Kur'ân, Dua, İstiğfar, Salavat ile Allah'a yönelebilir.
Önemli Ölçü
Burada şöyle bir ayrım yapılmalıdır:
"Berat gecesinde nafile namaz kılmak" → caiz ve güzel bir ibadettir. "Berat gecesine mahsus şu kadar rekât namaz Hz. Peygamber'in sünnetidir" → sahih delil gerektirir ve bu konuda güvenilir bir delil bulunmamaktadır.
4. Kadir Gecesi Namazı
Kadir Gecesi, bu dört gece içerisinde namaz ve gece ibadeti bakımından en güçlü delillere sahip olan gecedir.
Kadir Gecesinin Fazileti
Allah Teâlâ Kur'ân-ı Kerîm'de şöyle buyurur: "Şüphesiz biz onu Kadir Gecesinde indirdik." (Kadr, 97/1) Ardından: "Kadir Gecesi bin aydan daha hayırlıdır." (Kadr, 97/3) buyurulur. Bu sebeple Kadir Gecesi, mümin için büyük bir ibadet ve mağfiret fırsatıdır.
Kadir Gecesinde Namaz
Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kim Kadir Gecesini iman ederek ve sevabını Allah'tan umarak ibadetle geçirirse geçmiş günahları bağışlanır." (Buhârî, Îmân; Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn) Bu hadis, Kadir Gecesi'nde gece ibadetinin faziletini açıkça ortaya koymaktadır.
Ancak burada da önemli bir nokta vardır: Kadir Gecesi için sahih sünnette belirlenmiş özel bir rekât sayısı yoktur. Dolayısıyla "Kadir Gecesi mutlaka şu kadar rekât namaz kılınır" şeklinde kesin bir sayı belirlemek doğru değildir.
Kişi gücü ve imkânı ölçüsünde: Teheccüd, Teravih, Nafile namaz, Kaza namazı, Kur'ân tilaveti, Zikir, Dua, İstiğfar ile geceyi ihya eder.
Kadir Gecesinin En Güzel Dualarından Biri
Hz. Âişe (r.anha): "Ey Allah'ın Resûlü! Kadir Gecesini bilirsem ne söyleyeyim?" diye sormuş, Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Allahümme inneke afüvvün tuhibbül-afve fa'fü annî." "Allah'ım! Sen çok affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet." (Tirmizî, Deavât)
Dört Gecenin Karşılaştırması
Sonuç Olarak
Müslüman, mübarek geceleri ihya ederken iki aşırılıktan korunmalıdır. Birincisi, "Bu gecelerde hiçbir özel ibadet yoktur, dolayısıyla ibadet etmeye gerek yoktur" anlayışıdır.
İkincisi ise, sahih delili bulunmayan belirli namazları kesin sünnet gibi kabul etmektir.
Doğru olan orta yoldur: Sahih olanı sünnet olarak kabul etmek, sabit olmayanı sünnet diye nitelememek ve Allah'a yaklaşmak için meşru nafile ibadetleri çoğaltmaktır.
Özellikle Kadir Gecesi'nde Hz. Peygamber'in teşvik ettiği gece ibadetine önem verilmeli; Regaib, Mirac ve Berat gecelerinde ise sahih delile dayanmayan özel rekât sayılarına bağlı kalmadan namaz, Kur'ân, zikir, salavat, istiğfar ve dua ile Allah'a yönelinmelidir.
Böylece hem sünnete bağlılık hem de mübarek vakitleri değerlendirme şuuru birlikte korunmuş olur.
Yorum Gönder
İçinizde olan güzellik her zaman yazılarınıza ve dilinize aşkla dökülsün...