Abdullah b. Mes’ud (r.a.)

 

Abdullah b. Mes’ud (r.a.), İslam tarihinin en önemli şahsiyetlerinden biri, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) en yakın yol arkadaşlarından ve İslam ilminin (özellikle fıkıh ve tefsir) temel taşlarından biridir.

Onu tanımak, aslında İslam ilim geleneğinin nasıl oluştuğunu anlamak demektir. İşte hayatındaki dönüm noktaları ve öne çıkan özellikleri:

1. İlk Müslümanlardan Oluşu

Abdullah b. Mes’ud, İslam’ı ilk kabul edenlerden biridir (altıncı kişi olduğu rivayet edilir). Mekke’de çobanlık yaparken Hz. Peygamber ve Hz. Ebubekir ile karşılaşmış, onlardan etkilenerek Müslüman olmuştur. O günden sonra ölene kadar Rasulullah'ın yanından ayrılmamıştır.

2. "Sâhibu's-Sivâk ve'n-Na'leyn" (Sırdaş ve Hizmetkar)

Hz. Peygamber’e o kadar yakındı ki, dışarıdan bakanlar onu Peygamber ailesinden biri sanırdı. Özel görevleri vardı:

• Peygamberimizin pabuçlarını taşır ve giydirirdi.

• Sivakını (misvağını) hazırlar, yastığını ve abdest suyunu taşırdı.

• Hz. Peygamber’in özel işlerine koşturduğu için kendisine "Sahibu's-Sir" (Peygamber’in sırdaşı) denilmiştir.

3. Kur'an İlmindeki Dehası

O, Kur'an-ı Kerim'i bizzat Hz. Peygamber'den öğrenmiş ve en güzel okuyanlardan biri olmuştur.

• Mekke'de İlk Sesli Kıraat: Müşriklerin baskısı altındayken Kabe’nin yanında yüksek sesle Kur’an (Rahman Suresi) okuyan ilk sahabedir. Bu uğurda ağır işkenceler görmüştür.

• Peygamberimizin Övgüsü: Efendimiz onun hakkında, "Kur’an’ı indiği günkü tazeliğiyle okumak isteyen, İbn Ümmü Abd’in (Abdullah b. Mes’ud) kıraatiyle okusun" buyurmuştur.

4. Fıkıh İlminin Kurucusu (Kûfe Mektebi)

Abdullah b. Mes’ud, Hz. Ömer döneminde Kûfe’ye (Irak) muallim ve kadı olarak gönderilmiştir.

• Onun Kûfe’de yetiştirdiği talebeler, bugün dünya Müslümanlarının büyük çoğunluğunun tabi olduğu Hanefi Mezhebi'nin (İmam-ı Azam Ebu Hanife'nin) düşünce sisteminin temelini atmıştır.

• Hukuki meselelerde akıl ve nakli birleştiren "Rey" ekolünün öncüsüdür.

5. Fiziksel Özellikleri ve Bir Hatıra

Abdullah b. Mes’ud kısa boylu, oldukça zayıf ve cılız bacaklı bir sahabiydi. Bir gün bir ağaca çıktığında rüzgarla bacakları görünmüş ve bazıları onun inceliğine gülmüştü. Bunun üzerine Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:

"Neye gülüyorsunuz? Abdullah’ın o ince bacakları, kıyamet günü mizan terazisinde Uhud Dağı’ndan daha ağır gelecektir."

---

Özetle Abdullah b. Mes’ud:

Alan	Özelliği
Karakter	Cesur, mütevazı ve zühd sahibi.
İlim	Kur'an, Hadis ve Fıkıh otoritesi.
Hizmet	Hz. Peygamber'in özel hizmetçisi ve sırdaşı.
Vefat	652 yılında Medine’de vefat etmiş, Bakî Mezarlığına defnedilmiştir.