el-Melîk (ٱلْمَلِيك) Esması
Melik: Bütün kâinatın gerçek sahibi, mutlak hükümdarı ve tek yöneticisidir. O, mülkünde dilediği gibi tasarruf eden, hükmü mutlak olan, emri sorgulanmayan” demektir. Her şey O’na muhtaçtır, O ise hiçbir şeye muhtaç değildir. Fani krallıkların, makamların ve güçlerin tek gerçek aslıdır.
Allah hakkında Melik, sıradan bir sahiplik değil, mutlak hâkimiyet ifade eder.
Kur’an-ı Kerim’de el-Melik Tecellisi
Kur’an’da bu isim, genellikle insanın acziyetini ve Allah’ın yüceliğini hatırlatan sahnelerde geçer.
* "Gerçek hükümdar olan Allah yücedir. O’ndan başka ilah yoktur. O, kerem sahibi Arş’ın Rabbidir." (Mü’minûn Suresi, 116)
* "Göklerin ve yerin mülkü Allah’ındır. Dönüş de ancak Allah’adır." (Nûr Suresi, 42)
* "O, kendisinden başka hiçbir ilah olmayan Allah’tır. el-Melik’tir (Mülkün sahibidir), el-Kuddûs’tür (Tertemizdir)..." (Haşr Suresi, 23)
* “O gün mülk kimin? Tek ve Kahhar olan Allah’ındır.”
(Mü’min, 16)
* “Şüphesiz muttakîler, Melik olan Allah’ın katında doğruluk meclislerindedir.”
(Kamer, 55)
Önemli nokta: Kamer 55’te “Melîk”, “muktedir” değil, yakınlık ve ikram makamı ile zikredilmiştir. Bu, Melik esmasının sadece kudret değil şeref ve izzet tecellisi olduğunu gösterir.
Melik – Mâlik – Rabb Farkı
👉 Allah Mâliktir: her şey O’nundur
👉 Allah Meliktir: her şey O’nun emriyle olur
👉 Allah Rabdir: her şey O’nun terbiyesiyle kemale erer
Hadis-i Şeriflerde el-Melik’in Heybeti
Peygamber Efendimiz (sav), dünya hükümdarlarının ve sahiplik iddialarının ahirette nasıl son bulacağını şöyle haber vermiştir:
* Gerçek Melik’in Nidası: "Allah Teâlâ kıyamet günü yerleri kabzasına alır, gökleri de sağ eliyle dürer. Sonra şöyle buyurur: 'Melik (Gerçek Hükümdar) Benim! Nerede yeryüzünün kralları? Nerede o cebbarlar, nerede o mütekebbirler (kibirlenenler)?'" (Buhari, Müslim)
* İsmin Saygınlığı: Efendimiz (sav), bir insanın kendisine "Melikü'l-emlâk" (Mülklerin sahibi/Şahlar şahı) adını vermesini yasaklamış, bu ismin sadece Allah’a ait olduğunu vurgulamıştır.
* “Allah buyurur ki: Kibriya benim ridamdır, azamet izarımdır. Bunlarda benimle yarışanı cehenneme atarım.”
(Müslim, Birr 136)
İşaret:
Meliklik; izzet, azamet ve hüküm demektir. Kul bu sıfatlarda Allah’a ortak olmaya kalkarsa helâk olur.
Büyüklerin Sözleri: "Kendi Nefsinin Meliki Olmak"
Arifler, el-Melik isminden kulun alması gereken dersi "kendi iç dünyasında bir düzen kurmak" olarak görmüşlerdir:
* İmam Gazali: "Bir kul, ancak kendi nefsinin ve azalarının hükümdarı olursa bu isimden nasibini almış sayılır. Kim şehvetine ve öfkesine esir olursa, o melik değil, esirdir. Gerçek melik, Allah’tan başka kimseye muhtaç olmayan ve kendi ruhuna hükmedebilendir." Yine “Melik, mülkünde dilediği gibi tasarruf edendir. Kulun melikliği ise, nefsine hâkimiyeti kadardır.” İşaret: Nefsine hâkim olmayan, başkasına hâkim olamaz. * İbn Arabî (Fütûhât) “Hakiki Melik’i tanıyan, fanî meliklik iddiasından vazgeçer.” Melik esması fena makamını doğurur.
* İbrahim Ethem: Krallığı bırakıp dervişliği seçen bu büyük zat der ki: "Biz öyle bir saltanatın içindeyiz ki, eğer dünya kralları bunu bilselerdi, onu elimizden almak için ordularıyla üzerimize saldırırlardı." (Buradaki saltanat, Allah’a kul olmanın verdiği manevi özgürlüktür.)
* Mevlana: "Mülk senindir, mülk sahibi sensin. Biz ise senin mülkünde birer emanetçiyiz. Melik olan sensin, biz ise kapında bekleyen dilencileriz." Mevlânâ: “Padişahlık tacını arama; sen gönlünü padişaha ver.” Gönül Allah’ın mülkü olunca, kul aziz olur.
* Abdülkadir Geylânî (Fütûh’ul-Gayb): “Mülkü isteyen mülkten olur; Melik’i isteyen meliklikten geçer.” Tevekkül + teslimiyet Melik esmasının ahlâkıdır.
Dünyalık saltanatın değersizliği
“Dünya Allah katında bir sivrisinek kanadı kadar değerli olsaydı, kâfire ondan bir yudum su vermezdi.” (Tirmizî, Zühd 13)
Hakiki Melik’in katında dünya saltanatı hiçtir.
Akaid Açısından el-Melîk
Ehl-i Sünnet akaidine göre: Allah’ın mülkünde ortak yoktur. Hükmüne itiraz edilemez. Kader O’nun melikiyetinin bir sonucudur. “O, yaptığından sorgulanmaz; onlar sorgulanır.” (Enbiyâ, 23) Kul için bu ayet, teslimiyetin temelidir.
El-Melik Esmasının Ebced Değeri ve Zikri
* Ebced Değeri: 90
* Zikir Günü: Çarşamba (Bazı kaynaklarda Salı olarak da geçer.)
* Zikir Saati: Utarit (Güneş doğarken ve ikindi sonrası.)
* Zikir Şekli: "Ya Melik" veya "Ya Melikü'l-Kuddûs"
Zikir ve Edebi
Zikir: “Yâ Melîk” Genelde: 90 veya 100 defa Sabah veya seher vakti
Edebi: Talep değil teslimiyet. Saltanat değil kulluk istemek. Dünyevî güç için değil, nefsin saltanatını yıkmak için zikredilir.
Sırları ve Faziletleri:
1. Maddi ve Manevi Güç: Her gün 90 defa zikredenin kalbi nurlanır, insanlar arasında sözü dinlenir ve heybet kazanır.
2. Rızık ve İstiklal: Sabah namazından sonra "Ya Melik" zikrine devam edenin rızık kapıları açılır, kimseye muhtaç olmaz.
3. Nefis Terbiyesi: Kendi kötü huylarına galip gelmek ve iradesini güçlendirmek isteyenler için bu ismin zikri çok etkilidir.
4. Kulda doğurduğu haller: Tevekkül, Rıza, Teslimiyet, Korkulardan kurtuluş, İnsanlara minnetten halâs olur.
Bu makamda kul: “Benim olan bir şey yok” hakikatine ulaşır.
Bir Düşünce Penceresi: "Mülk Allah'ındır"
Pek çok evin girişinde veya cami duvarında gördüğümüz "el-Mülkü Lillah" yazısı, el-Melik isminin bir özetidir. İnsan bir eve, bir arabaya veya bir makama sahip olduğunda, aslında o sadece "geçici bir kullanıcıdır."
El-Melik ismini hakkıyla idrak eden birisi: Kaybettiği şey için aşırı üzülmez (Çünkü sahibi zaten O idi). Kazandığı şeyle kibirlenmez (Çünkü veren O'dur). Zulmetmez (Çünkü kendisinin de bir Melik'in kulu olduğunu bilir).
“İzzet Allah’ındır, Resulünündür ve müminlerindir.” (Münâfikûn, 8)
Yorum Gönder
İçinizde olan güzellik her zaman yazılarınıza ve dilinize aşkla dökülsün...