Tesbih Namazı
Tesbih namazı, dört rekât olarak kılınan ve her rekâtında belirli sayıda “Sübhânallahi ve'l-hamdülillâhi ve lâ ilâhe illallâhu vallâhu ekber” tesbihinin tekrar edildiği nafile bir namazdır.
Bu namaz, özellikle Allah'ı çokça tesbih etmek, günahlardan istiğfar etmek ve Allah'ın rahmetine sığınmak maksadıyla kılınır.
1. Tesbih Namazının Dayanağı
Tesbih namazı hakkında Hz. Peygamber'den (s.a.v.) Abdullah b. Abbas vasıtasıyla nakledilen meşhur bir hadis vardır. Rivayete göre Resûlullah (s.a.v.) amcası Hz. Abbas'a bu namazı öğretmiş ve ona kılmasını tavsiye etmiştir.
Rivayette, bu namazın dört rekât olduğu ve her rekâtta 75 defa, toplamda ise 300 defa tesbih getirildiği bildirilir.
Ancak burada ilmihal açısından önemli bir mesele vardır: Tesbih namazı hadisinin sıhhati konusunda hadis âlimleri arasında ihtilaf bulunmaktadır. Bazı hadis âlimleri hadisi zayıf kabul ederken, bazıları farklı tariklerini dikkate alarak hasen veya kabul edilebilir görmüşlerdir. Bu sebeple tesbih namazını farz veya vacip bir ibadet gibi görmek kesinlikle doğru değildir. Nafile bir ibadet olarak değerlendirilir.
2. Tesbih Namazının Hükmü
Mezhepler arasında tesbih namazının hükmü konusunda farklı değerlendirmeler vardır. Özellikle Hanefî ve Şâfiî kaynaklarında bu namazın nafile olarak kılınabileceği kabul edilmiştir. Dolayısıyla: Tesbih namazını kılmak sevap ümidiyle yapılabilecek bir nafile ibadettir; kılmamak ise günah değildir. Bu ayrım önemlidir.
3. Tesbih Namazında Okunan Tesbih
Namaz boyunca toplam 300 defa şu tesbih okunur:
سُبْحَانَ اللّٰهِ وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ وَلَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَاللّٰهُ أَكْبَرُ
Sübhânallâhi ve'l-hamdü lillâhi ve lâ ilâhe illallâhu vallâhu ekber.
Anlamı: "Allah'ı bütün noksanlıklardan tenzih ederim. Hamd Allah'a mahsustur. Allah'tan başka ilâh yoktur. Allah en büyüktür."
4. Dört Rekâtın Kılınışı
Her rekâtta tesbih 75 defa okunur.
Birinci Rekât
Niyet edilir ve iftitah tekbiri alınır. Sübhâneke, ardından Fâtiha ve bir sûre okunur. Sonra: 15 defa tesbih okunur. Ardından rükûya gidilir. Rükû tesbihlerinden sonra: 10 defa tesbih okunur. Rükûdan kalkılır. Ardından: 10 defa tesbih okunur. Birinci secde yapılır. Secde tesbihlerinden sonra: 10 defa tesbih okunur. İki secde arasındaki oturuşta: 10 defa tesbih okunur. İkinci secdede: 10 defa tesbih okunur. İkinci secdeden sonra ayağa kalkılır.
Böylece: 15 + 10 + 10 + 10 + 10 + 10 = 65 olur.
Son olarak ikinci secdeden sonra oturulup: 10 defa daha tesbih okunur. Toplam: 75 tesbih. Aynı uygulama diğer üç rekâtta da tekrarlanır. 4 × 75 = 300 tesbih.
5. Daha Kolay Hatırlama Yöntemi
Her rekâtta tesbih dağılımını şöyle hatırlayabilirsiniz:
Dört rekâtın sonunda: 75 × 4 = 300 tesbih tamamlanmış olur.
6. Ne Zaman Kılınır?
Tesbih namazı, nafile namaz kılınabilen vakitlerde kılınabilir. Belirli bir güne veya geceye mahsus değildir. Bu nedenle: Cuma günü, Kandil gecelerinde, Ramazan'da, Ramazan dışında, Gece veya gündüz uygun vakitlerde kılınabilir. Ancak namaz kılmanın mekruh veya yasak olduğu vakitlerde kılınmaz.
7. Cemaatle Kılınır mı?
Tesbih namazının esas olan şekli tek başına kılınmasıdır. Çünkü bu namaz, beş vakit namaz veya teravih gibi düzenli olarak cemaatle kılınan bir namaz değildir. Bu sebeple kişilerin belirli zamanlarda sürekli olarak topluca tesbih namazı kılmayı bir sünnet uygulaması hâline getirmemeleri daha uygundur.
8. Tesbih Namazında Dikkat Edilecek Husus
Tesbih namazında asıl maksat sadece 300 sayısını tamamlamak değildir.
Tesbih:
"Sübhânallah, elhamdülillah, lâ ilâhe illallah, Allahu ekber"
diyerek Allah'ı yüceltmek, O'nu noksanlıklardan tenzih etmek ve O'na yönelmektir.
Bu nedenle sayı hesabı yapılırken namazın huşû, huzur ve sükûneti kaybedilmemelidir.
Sonuç Olarak
Tesbih namazı, hakkında hadis rivayetleri bulunan dört rekâtlık bir nafile namazdır. Hadisinin sıhhati konusunda âlimler arasında ihtilaf bulunduğundan, onu farz, vacip veya kesin olarak sabit bir sünnet şeklinde sunmamak gerekir.
Bununla birlikte, nafile ibadet olarak kılınmasında sevap umulabilecek bir ibadet olarak değerlendirilmiştir.
En önemli ölçü şudur:
Farzları korumak esas, nafilelerle Allah'a yaklaşmak ise kulun kazancıdır.
Tesbih namazı da farzların yerine geçmez; fakat Allah'ı tesbih, hamd, tevhid ve tekbir ile anarak geçirilen dört rekâtlık güzel bir nafile ibadet olabilir.
Yorum Gönder
İçinizde olan güzellik her zaman yazılarınıza ve dilinize aşkla dökülsün...