Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Makamlar etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Tasavvufta Makamlar

İç Dünyanın Manevi Haritası: Tasavvufta "Makam" Nedir ve Biz Neredeyiz? Modern hayatın koşturmacası içinde insan çoğu zaman dış dünyayı keşfetmeye odaklanıyor ama kendi iç dünyasının derinliklerine inmekte geç kalıyor. Oysa bin yılı aşkın bir süredir tasavvuf geleneği, insan ruhunun olgunlaşma serüvenini adım adım haritalandırmıştır. Ebu Talib el-Mekki’nin Kûtü’l-Kulûb ’ünden Ebu Nasr es-Serrâc’ın el-Lüma ’sına, Sühreverdî’nin Avârifü’l-Maârif ’ine kadar İslam düşüncesinin başucu eserlerinde karşımıza çıkan bu duraklara "makam" adı verilir. Peki, bu manevi basamaklar nasıl ortaya çıktı? Bir makamda olmanın pratik hayattaki karşılığı nedir ve insan kendi manevi seviyesini nasıl ölçebilir? Gelin, makamların tek tek açılımını yapacağımız yazı dizisine başlamadan önce bu kadim sistemin kapısını birlikte aralayalım. Makam Kavramı Tasavvufa mı Özgüdür, Yoksa İslam’ın Özünde mi Vardır? Makamların tevbe, vera, zühd, sabır, tevekkül ve rıza gibi kavramlarla basamaklandırılm...

Tasavvufta Rıza Makamı

  Tasavvufta Rıza Makamı: Teslimiyetin ve Kalp Sükûnetinin Zirvesi Tasavvufta sâlikin (yolcunun) katettiği makamlar içinde rıza makamı , kulun ilahi hüküm karşısındaki duruşunu belirleyen en ince ve en çetin eşiklerden biridir. Rıza; olaylar karşısında edilgenleşip donuk bir "nötrlüğe" hapsolmak değil, geleni uyanık bir kalple karşılamak, sabırla hikmetini kavramaya çalışmak ve en zor anlarda dahi teslimiyetin olgunluğunu göstermektir. Asıl incelik ise bu makamda oyalanıp nefse yenik düşmemek, rızayı nefsin hoşuna giden bir konfora veya "ben oldum" yanılgısına dönüştürmemektir. Kur'ân-ı Kerîm'de rıza makamı şu ayetlerle müjdelenir: "Allah onlardan razı olmuştur, onlar da Allah'tan razı olmuşlardır." (Beyyine, 98/8) "Allah'ın onlardan razı olması ise her şeyden büyüktür." (Tevbe, 9/72) Dikkat çekici bir şekilde Cenâb-ı Hak, kendi rızasını kullarının rızasından daha büyük görmüş ve kendi hoşnutluğunu onların rızasından önce zikret...

Fakr Makamı ve Tevhidin Sırrı

  Hakikatin Zenginliği: Fakr Makamı ve Tevhidin Sırrı Tasavvuf ufkunda fakirlik (fakr) , maddi bir yokluktan öte, kulun Rabbine olan sonsuz muhtaçlığını idrak ettiği pek yüce bir manevi makamdır. Hakiki manada fakir olanlar, Cenab-ı Hakk’ın Kur’an-ı Kerim’de övdüğü ve vasıflarını saydığı seçkin kullardır. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: "Sadakalar (zekâtlar), kendilerini Allah yoluna vakfeden, bu yüzden yeryüzünde (ticaret ve kazanmak için) dolaşamayan fakirler içindir..." (Bakara/273) Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de bu makamın kadrini şu hadisiyle beyan etmiştir: "Fakirlik (dünya malına değer vermeyip Allah'a muhtaç olmayı bilmek), mümine atın yanağındaki perçemden daha çok yakışır." (Aclunî, Keşfü'l-Hafâ) Büyük ariflerden İbrahim b. Ahmed el-Havvas, fakrın hakikatini ve dervişin üzerindeki manevi elbisesini ne güzel anlatır: "Fakir; şeref giysisi, peygamberlerin libası, salihlerin cilbabı, müstakillerin tacı, müminlerin süsü, ariflerin ganime...