KADİRİ YOLU

15.Sohbet: İbadet-Teslimiyet-Nefs-i Emmare Halka karşı zâhitliği sağlam olan kişiye halkın rağbeti de sağlam olur, düzgün olur. Halk o kişinin kelâmından ve ona bakmaktan istifâde eder. Eğer bu kalbin halka karşı ve sırrın da kurbiyet hâriç Hakk (CC) katındaki her şeye karşı zühdü sağlam olursa, kurbiyet öylesi kimselerin dünyâda dostu ve âhirette de arkadaşı olur. Eğer sen halka Allah’ın (CC) ilmini ve O’nun (CC) mârifetini öğretirsen, onların sıfatlarını görmezsin. Gözünde cin de, insan da, melek de kaybolur. Kalbin başka bir sıfatla donanır. Böylece, sırrın da Âdemoğlunun özelliği olan vücût kabuklarından kurtulur. Hüküm (ilim) gelir, üzerinde gömlek olur. Yeryüzünde sen kendi işlerinle, Rabbinin (CC) ve O’nun (CC) halkının işleriyle karışır gidersin. İlâhî, rabbânî bir ilim gelir, sırrının ve kalbinin üzerinde bir gömlek olur. Manastırında, zâviyende cehâletle uzlete çekilme. Cehâlet ile uzlete çekilmek tam bir fesattır. Bunun için Hz. Peygamber (SAV): “Önce dînîni iyice öğren, son...

16.Sohbet : Sufilere Zulmetmek Sufiler ahirete nispetle akıllı, dünyaya nispetle delidirler. Kalp açısından akıllı, nefis açısından delidirler. Onları hakir görmeyin. Onlara eziyet etmeyin. Onlara zulmetmeyin. Onlara yardım eden onlardandır. Sufiler ahirete nispetle akıllı, dünyaya nispetle delidirler. Kalp açısından akıllı, nefis açısından delidirler. Onları hakir görmeyin. Onlara eziyet etmeyin. Onlara zulmetmeyin. Onlara yardım eden onlardandır. Mü’minin zaferi geç gelir.  Mü’min kendisine zulmedeni yere sermedikçe, ona karşı zafer kazanmadıkça, onun cenazesini, malının talan edildiğini, mevkisinin düşmanlarının eline geçtiğini, yasaklarının câiz olduğunu (namusunun çiğnendiğini) görmedikçe ölmez. Hz. Peygamber’den (SAV) şöyle rivayet edilmiştir: “Allah-ü Teâlâ’dan (CC) başka yardımcısı olmayan kişiye zulmedildiğinde Allah-ü Teâlâ (CC) şöyle buyurur: ‘İzzetim ve celâlim hakkı için, daha sonra da olsa, sana mutlakâ yardım edeceğim’.”(1) Hakk’ı (CC) bulursan eşyayı ondan görürsün....

17.Sohbet : Fakirlere Yardım Etmek Ey Allah’ın (CC) kulları! Akıllı olun. Ölmeden önce, mabudunuzu tanımaya çalışın. Gece ve gündüz bütün ihtiyaçlarınızda O’nu (CC) kendinize vesile edinin. Verse de, vermese de O’ndan (CC) istemek bir ibadettir. O’nu (CC) itham etmeyin. İsteklerinizde aceleci olmayın. O’ndan (CC) istemekten usanmayın. O’ndan (CC) zül kademi üzerine (tevazu ile) isteyin. İsteğinize cevap gecikirse O’na (CC) itiraz etmeyin. O (CC) neyin hayrınıza olduğunu sizden daha iyi bilir. Bu sözü dinleyin ve anlayın. Bu söz ile amel edin. Bu söz dosdoğru yolun sözüdür. Tecrübe edilmiş bir sözdür. Siz yüzünüzden çektiğim hüzünlere vah! Rabbinizi (CC) tanımadan nasıl ölürsünüz? Yazık size! Kendisini tanımadığınız, kendisiyle münasebetiniz bulunmayan, konuk etmediğiniz kimseye nasıl misafir gidersiniz? Onun ziyafetine nasıl katılırsınız? Onunla (CC) alış-verişte bulunun; kazançlı çıkarsınız. O’na (CC) gitmeden önce O’nun(CC) yanında bir eliniz (mevkiiniz) olsun. Fakirlere ve düşkünler...

18. Sohbet: Muhabbet-Takva Ey oğul! Tevhid kılıcını eline al. Vera zırhını kuşan. Sıdk ve irade atına bin. İhlâs hamlen ile nefis, hevâ, heves, şirk, şeytan ve dünya üzerine hamleni yap. Zafer ve yardım sana Allah (CC) katından mutlaka gelecektir. Sufiler nefislerini hapsettiler. Az ile yetindiler de, çoğa ulaştılar. Kendileri için hazırlanmış elbisenin kader direkleri üzerinde asılı olduğunu gördüler. Dünyevî ve uhrevî nasipleri kendilerine gelinceye kadar eski elbise giymeye sabrettiler. Eğer kalp, Hakk’tan (CC) gayrı her şeye zâhid olursa marifet sahralarına, ilim çöllerine düşer. Emân ve emniyet evine girer. Asilerin tasallutundan, şeytanın takibatından ve Rahmân’a (CC) muhalefet etmekten kurtulur. Ey aceleciler! Sebat edin. Ey isteklerinin zamanından önce gelmesini isteyenler! Böyle yapmayın. Hz. Peygamber (SAV)’in: “Acelecilik şeytandan, sükûnet Rahman’dandır (CC).”(1) buyruğunu işitmediniz mi? Şeytan, durumları bilmediği için insana aceleci davranmayı ve Rahman’a (CC) isyan etme...

19.Sohbet: İnayet  (Cenabı Hakk’ın Yardımı) Ben sizlerin çoğunu, şer gördüğünde onu etrafına yayıyor, hayır gördüğünde ise onu gizliyor görüyorum; böyle yapmayın. Siz insanların vekili değilsiniz. Bırakın insanlar Allah’ın (CC) “setri” (gizlemesi) altında kalsın. İnsanları ellerinizden serbest bırakın. Onların hesabı Rabblerine (CC) aittir. Eğer Allah’ı (CC) bilseydiniz halka merhamet eder, ayıplarını örterdiniz. Eğer O’nu (CC) bilseydiniz başkalarını inkâr eder, sonra da O’nun (CC) gayrısını O’nun (CC) vâsıtasıyla bilirdiniz. Eğer O’nunla (CC) muamelede bulunsaydınız başkasıyla muamelede bulunmaktan tiksinirdiniz. Eğer kalbiniz O’nun (CC) kapısını bilseydi, başkasının kapısından dönerdi. Nimeti O’ndan (CC) bilseydiniz, O’na (CC) teşekkür eder, başkasına teşekkür etmeyi unuturdunuz. O’ndan (CC) isteyin, başkasından istemeyin. O’nu (CC) “tevhîd edin” (birleyin) ki, birlenesiniz. Birleyen birlenir. Talep eden ve cehdeden bulur. Teslim olan ve teslimiyet isteyen selâmet bulur. Muvafak...

Nefs-i Emmareyi Tanımak : Yani yaratılışında batıl ve şehvetler ile lezzetlenmek ve çeşit çeşit yasaklara yaklaşmak isteyen ve insanlara ancak kötülük ve günah işlemeyi emreden nefsi tanımak, Yusuf suresi elli üçüncü: «Nefis elbette günahları, kötülükleri emredicidir ayet-i kerimesinde bildirildiği gibi, kulun onu ancak kötü ve çirkin şeyleri emrettiğini, hasis ve zelil ve aşağı olduğunu bilmesi ve öyle bildirmesi ve Allahü Teâlâ’nın emri üzere onunla mücahede ve mukavemete kalkmasıdır. Nitekim hadis-i şerifte nefsin, şeytandan daha çok, kula düşman olduğu bildirilmiştir. Çünkü şeytanın kul üzerine kuvvet, zafer ve galebesi nefis ile olmaktadır. Nefsin şeytandan aldığı kötülük ve aldatma sebebiyledir. Şeytan nefsin tabiat, şehvet ve hevasını insanı hangi yola çağırdığını ve ne ile emreylediğini bilir. Nefsin yaratılışı zaif, tamahı ise kuvvetlidir. Nefis, çok haris, çok müddei, Hakkın tâat ve inkıyadından hariçtir. Nefsin korkusu emniyet, ricası eminlik, emniyet ve sıdkı yalan, davası ...

Güzel Ahlak Bunun esası, Allahü Teâlâ’nın Kalem suresi dördüncü: «Sen en güzel ahlak üzeresin» ayet-i kerimesidir. Bu demektir ki, Ey Habibim, senin ahlakin o kadar güzeldir ki, sendeki güzel hasletler kimsede yoktur. Enes bin Malik (radıyallahu anh) anlatır: Peygamber efendimize (sallallahu aleyhi ve alihi ve sellem): Ya Resulallah, iman bakımından insanların üstünü kimdir? dediler. «Mü’minin iman bakımından üstünü, ahlâkı daha güzel olandır» buyurdu. Güzel ahlak, kulun en üstün vasfıdır. İnsanların cevheri ancak güzel ahlakla ortaya çıkar. İnsan yaratılış bakımından gizli olup ahlâk bakımından tanınır. Bazıları da: «Allahü Teâlâ peygamberi Hazret-i Muhammed’ (sallallahu aleyhi ve sellem) sayısız mucize ve keramet ve faziletler ile seçip ayırdı, sonra ahlâkı ile övdüğü gibi, başka bir şeyle övmeyip, ancak: Elbette sen en güzel ahlâk üzeresin) buyurdu dediler. Bazıları da: «Allahü Teâlâ, Resûlüllah’ı ancak güzel ahlâk ile vasfeyledi. Zira Resûlüllah (sallallahu aleyhi ve sellem), her ...

21. Sohbet: Zikir Ey cemaat! Rabbinize (CC) ibadetinizi artırın, uzatın. Çünkü O (CC) kendisine samimiyetle, çokça ibadet edenleri övmüştür. Hz. Peygamber (SAV)’den şöyle rivayet edilmiştir: “Kulun Rabbi için namaz kılarken kıyamı uzadığında, kurumuş yaprakların şiddetli rüzgârın estiği günde ağaçtan yere serpildiği gibi günahları kendisinden dökülür.” (1) Kul, Allah’a (CC) itaatinde ne kadar samimi olursa günahları o derecede zahirinden ve bâtınından dökülür. Kalbi nurlanır. Sırrı safa bulur. Ey oğul! Sahih ol ki, fasih olasın. Halvetinde sahih ol ki, celvetinde fasih olasın. Dünyada sahih olursan, âhirette Allah’ın (CC) huzurunda konuşmada fasih olursun. Şefaat eder ve şefaat edilirsin. Seni yarattıklarından istediğine kendi izni ve emriyle şefaatçi kılar. Senin başkalarına şefaat etmeni sana bir ikram olsun diye ve indindeki değerini göstermek açısından kabul eder. Rabbin (CC) ile arandaki işlerde sahih ol ki, halkını eğitmede fasih olasın. Halka bir terbiyeci, bir öğretici olasın. ...

22.Sohbet: Ölümü Düşünmek Kahrolasın, ey dünyanın kulu, ey halkın kulu! Ey gömleğin, sarığın, dinarın, dirhemin, övgünün ve yerginin kulu! Yuh sana! Her şeyin dünya için. Her şeyin Rabbinden (CC) başkası için. Halvette ve celvette O’nunla (CC) beraber olma zevkin nerede? Halbuki, O (CC) seni sâdece kendisine ibadet etmen için yaratmıştır. Aklı, gönlü, kalbi ve bilgisi olan kimse Rabbine (CC) ibadet eder. Önemli işlerinde O’na (CC) yönelir. Aklı olmayan kimse ise böyle davranmaz; onun kalbini dünya sevgisi ve halk kaplar. Sizden çoğu zahiriyle müslüman olduğunu iddia eder, fakat kâfirlerin şu sözlerini söyler: “Bizim için hayat sâdece bu dünya hayatından ibarettir; ölürüz ve diriliriz. Bizi “dehrden” (zamandan) başka bir şey de öldürücü değildir.” (1) Kâfirlerin çoğu bu sözü söyler, sizden de böyle söyleyenler çoktur. Onlar bunu gizlerler, ama kendilerinden sâdır olan fiillerle böyle söylerler. Onların benim katımda bile sivrisinek kadar değerleri, kıymetleri yokken Hakk (CC) katında na...

1. Mektup: İlahi Nimetlere Erenler Ey Aziz, Cenâb-ı Hakkın aziz kıldığı ve birçok ilâhî nimetlere erme şerefine nail eylediği kimse… Bilesin ki… “Allah-ü Teâlâ, dilediğine hidayet eder ve zatı nuruna ulaştırır.” Nur:35 Yukarıdaki cümle bir ayet-i Kerime mealidir. Bir feyz kaynağıdır. O feyz bulutlarından; şâhud şimşekleri çaktığı zamanı düşün… Neler olacağını tahmin eyle ve: “Allah rahmetini dilediğine tahsis eder.” Al-i İmran:74 Mealindeki yüce kelamın yapacağı inayet sayesinde, vuslat rüzgârlarının daima başında döndüğünü de düşün… Anlamaya çalış… Ve neler olabileceğini anlatacağız, dinle… İşte o zaman; kalp sahasında üns reyhanları kokmaya başlar… Ve o reyhanlar, bir cennet bahçedeki gibi, boylandıkça boylanır ve etrafa kokular saçmaya başlar… Ve o bahçede : “Ey Yusuf’a olan hasretim.” Yusuf: 84 Nağmeleri ile şevk bülbülleri ötmeye başlar… Ve sırlar aleminde; iştiyak şuleleri parıldamaya başlar… Artık efkâr kuşları; azamet fezasında kanatlanır… Ve çevikliğin son haddiyle uçmaya baş...

Birinci Vaaz: Genç kardeşim Önce kendi nefsinle ilgilen, ona öğüt ver, sonra başkasına. Kendi nefsinin güçlükleriyle meşgul olmaya bak, onu bırakıp da başkasına geçme!. Dikkat et ki ömründen ıslah edilmeye muhtaç birkaç günün kalmıştır; evet, sadece birkaç gün… Kendini bilmiyor, iç âlemini anlamıyor isen başkasını kurtaramayacağını bilmelisin… Bu halinle kendini bırakıp başkasına nasıl rehberlik yapabilirsin? Çünkü insanlara ancak kalp gözü (basiret) açık olanlar (hakkı hak olarak bilip ona uyan bahtiyarlar) rehberlik edip yol gösterebilir; ve onları günah ve gaflet denizinden ancak iyi yüzmesini becerenler kurtarabilir. Diğer bir tabirle, insanları Allah’a, ancak Allah’ı bilen kimseler çevirebilir. Allah’ı bilmeyen bedbahtlar bu ulvi işe nasıl delâlet edebilir? Aklını iyice kullan! Allah’ın kendi mülkünde yaptığı tasarrufta sana söz hakkı yoktur. Zira senin her şeyin O’nundur ve her şey O’nun mükemmel tasarrufunu tam bir idrak içinde sevip yalnız ve yalnız O’nun için amel edeceksin, ...

23. Sohbet : Teveccüh  (Cenabı Hakk’a Yönelmek) Ey oğul! “ ‘Allah (CC)’, de, sonra da onları terk et.”[En’âm S. A.91.] De ki: “Beni yaratan beni hidayete eriştirir.” Ey dünyaya karşı zâhid olan! Eğer kalbin ahirete talip olarak dünyadan ayrılmışsa, de ki: “Beni yaratan beni hidayete eriştirir.” Ve sen de, ey Cenâb-ı Hakk’ı (CC) dileyen, O’na (CC) yönelen, O’ndan (CC) başka her şeye zâhid olan kimse! Eğer senin de kalbin Mevlâ’yı (CC) talip olarak cennet kapısından çıkarılırsa sen de de ki: “Beni yaratan beni hidayete eriştirir.” Yol Haramilerinden onun hidayetine sığın. Ey sûfîler! Bana icâbet ediniz. Zîrâ ben Allah-ü Teâlâ’nın (CC) davetçisiyim. Kalbinizle yaratıcınıza dönün. Çok yakında hepiniz öleceksiniz. O’na (CC) giden tevbe ve özür kapılarını aralayın. O’nu (CC) gözetleyin. Bilin ki, O (CC) sizin her şeyinize muttalidir. O (CC) gözetleyendir, yakındır, şâhiddir, müşâhiddir. O’nun (CC): “Üç kişinin kendi aralarında gizli konuşması olmasın ki, O (CC) onların dördüncüsü veyâ be...

  İkinci Vaaz: Kazaya rıza Ey Hak yolcusu olan genç kardeşim! Sabır yastığına dayandığı, muvafakat (razı olma) kılıcını takındığın, ferah ve sevinç bahşeden demleri tam bir itikatla beklediğin zaman hiç tereddüt etmeden bir abid anlayışıyla kader oluğunun altına uyu!. İşte bu mertebeye erişecek olursan her şeyi takdir eden, takdirinde asla yanılmayan Allahu Teâlâ senin üzerine kendi fazlu kereminden, lütfu minnetinden isteyemediğin ve temennisini bile beceremediğin şeyleri döker: Ey ebedi saadete namzed kardeşim! Sana bir hastalık arız olup misafirliğine geldiği zaman onu sabrın teşrifat eliyle karşıla… Ona ilaç bulununcaya kadar sakin ve ümitli ol. şifa bulunduğunda da onu şükür eliyle karşıla, hakiki şifâ verenin Allahu Teâlâ olduğunu bir ân hatırından çıkarma işte, bu hal üzere olma düzeyine çıktığın zaman gelip – geçici bir yaşama düzenine kavuşmuş olursun. Evet, kardeşim! Hakk’ın takdir buyurduğu şeylerde ancak O’na teslim ol… Sonra da O’nunla beraber kalk (hareketlerin o...

İkinci Mektup: Amel ve Cihada Teşvik Ey Aziz, Bu mektup, sana daha başka şeyler anlatacak… Seni amele ve cihada teşvik edecek… Oku, anla ve gereğini yapmaya gayret et…Talip ol… Günleri boşa geçirme… Daima, aradığın bir şey olsun… Talep eden mutlaka bulur… Ama, yollarına girmek gerek… Talep gümüşünü: «O kimseler ki, uğrumuzda cihad ederler. (29/69) Mealindeki Ayet-i Kerimenin potasında eritmeye bak… Sanır mısın ki; eline çalışmadan bir şeyler geçer… Ahlaki bir disiplin yolunu tutmadan, aradığını bulmaya nasıl kalkarsın ve nasıl ermeyi düşünürsün… Talip olacaksın; fakat bu talep işinde pek fazla ileri de gitmeyeceksin… Çünkü aşırı talepler çoğu zaman karşılıksız kalır… Bilhassa Hak Teâlâ’yı talep işinde dikkatli olmalısın… Onun çizdiği hududu aşmaya kalkmayasın… Sonra aradığını bulamayacağın gibi; elde ettiklerini de kaybedersin. Bilhassa zat-ı ilahi için : «Allah, zatı için; dikkatinizi çeker… (3/28) Buyrulurken; zat-ı ilâhi hakkında ulu orta lâf etmemeyi ve ona dair fikir serdetmeye gi...

14- Meclis: İçi Başka Dışı Başka Olmaktan Sakınmak Bu konuşma Cuma günü medresede yapıldı. Konuşma tarihi: Hicrî 7 Zilkade 545, Milâdî 1150. Ey içi dışına uymayan münafık! Allah yeryüzünü senden temiz kılsın. İçinin bozukluğu yetmiyor mu? Herhalde yetmiyor. İlim adamlarını, veli kulları ve iyileri kötülemek hevesindesin. Onların manevi varlığına diş geçirmekle eline ne geçer? Sen ve senin yarenlerin yakında ölecek. Etlerinizi kurtlar yiyecek. Dilinizi parçala­yacak. Sinirlerinizi tahrip edecek. Kemiklerinizin bir yanından girip öbür yanından çıkacak. Yer sizi sıkacak Zeminine çekecek. Bir aşağı, bir yukarı çevire­cek. Allah’a karşı iyi düşünceye sahip olmayana felah yoktur. Salih kullar için yersiz düşünceyi kalbinde besleyen necata eremez. Onla­ra karşı engin gönül taşımayan perişan olur. Allah, bağlılığı ve çözülmeyi onlara verdi. Yani velîlere… Sema onlar için yağmur yağdırır. Yer, bitkisini onlar için bitirir. Bütün halk onların manevî himayesine muhtaçtır. Onlar, birer birer dağla...